Transport kolejowy sprawdza się tam, gdzie transport morski jest za wolny, a lotniczy nieuzasadniony kosztowo

Według raportu Biura ds. promowania Inicjatywy Pasa i Szlaku oraz China State Railway Group roczna wartość ładunków przewożonych koleją na trasie Chiny-Europa wzrosła z 8 mld USD w 2016 roku do 56,7 mld USD w 2023 roku. Ten sam raport szacuje koszt frachtu kolejowego na około jedną piątą kosztu transportu lotniczego.

Standardowy czas transportu kolejowego z Chin do Polski mieści się w granicach do 20 dni - 12 dni nie jest realną wartością. Cartrag nigdy nie gwarantuje terminu tranzytu - wszystkie podawane czasy są orientacyjne i mogą się zmienić w dowolnym momencie ze względu na ryzyko polityczne, prace remontowe na trasie lub kongestię na przejściach granicznych.

Transport realizowany jest wyłącznie przez trasę północną - Kazachstan, Rosję i Białoruś, z przejściem granicznym w Małaszewiczach. Trasa ta bywa podatna na czasowe zamknięcia graniczne - we wrześniu 2025 roku Polska na około dwa tygodnie całkowicie wstrzymała ruch kolejowy i drogowy z Białorusią na czas manewrów wojskowych Zapad-2025.

Dodatkowo niektórych grup towarowych nie można przewozić koleją na tej trasie ze względu na ograniczenia nałożone po stronie rosyjskiej - zakres tych ograniczeń zależy od kategorii towaru i wymaga sprawdzenia przy konkretnym zleceniu.

Na cenę wpływają m.in. rodzaj kontenera lub wagonu, dystans oraz sezonowość - zatory na przejściu granicznym w Małaszewiczach nasilają się zwykle między wrześniem a listopadem, co przekłada się zarówno na cenę, jak i na dostępność terminów.

Zlecenie kolejowe może obejmować pełny kontener (FCL) lub konsolidację mniejszych ładunków (LCL), na podstawie standardowej międzynarodowej dokumentacji przewozowej - listów CIM (Europa) i SMGS (Azja, Rosja, kraje WNP), które w transporcie kolejowym łączą trasę przechodzącą przez oba systemy prawne.

Towary przekraczające standardowe wymiary kontenera - maszyny, elementy konstrukcyjne, komponenty przemysłowe - przewozi się na wagonach specjalnych (OOG), analogicznie do rozwiązań flat rack czy open top w transporcie morskim.

Kombinacja kolejowo-drogowa działa na tej samej zasadzie, co w transporcie lotniczym - odcinek kolejowy obsługuje główną trasę, a dowóz drogowy odbiór od nadawcy i dostawę do odbiorcy końcowego. Kombinacja kolejowo-morska ma sens przy ładunkach, dla których część trasy (np. z portu azjatyckiego do węzła kolejowego) jest szybsza lub tańsza morzem.

Transport kolejowy najczęściej wybierają branże, w których dostawy da się zaplanować z kilkutygodniowym wyprzedzeniem, a jednocześnie transport morski jest zbyt wolny. Należą do nich elektronika i komponenty przemysłowe, motoryzacja - zwłaszcza części i podzespoły produkowane pod konkretny harmonogram montażu, maszyny i sprzęt przemysłowy, odzież i towary modowe z sezonowym oknem dostawy, a także towary e-commerce kierowane do europejskich centrów dystrybucji. W mniejszym zakresie koleją przewozi się też wyroby medyczne i farmaceutyczne wymagające kontrolowanej temperatury.