Transport drogowy łączy dwie role - samodzielną usługę europejską i domknięcie każdego zlecenia morskiego, lotniczego czy kolejowego

Według Eurostatu transport drogowy odpowiadał w 2024 roku za 25,7% całego wykonanego transportu towarowego w UE (mierzonego w tonokilometrach), a Polska miała w tym samym roku największy udział wśród krajów UE w międzynarodowym transporcie drogowym - prawie jedną trzecią (32,7%) całego wolumenu.

Standardowy pojazd ciężarowy o dopuszczalnej masie całkowitej 40 t przewozi do około 24 t ładunku - różnica to masa własna pojazdu i naczepy. Dla ładunków, które nie wypełniają całego pojazdu, stosuje się transport drobnicowy (LTL), łączący przesyłki od kilku nadawców w ramach jednego kursu. Podstawowym dokumentem przewozowym jest list CMR, obowiązujący w transporcie drogowym na terenie niemal całej Europy.

Zanim ładunek trafi na statek, samolot lub pociąg, ktoś musi go odebrać od nadawcy i dowieźć do portu, lotniska lub terminalu - to pre-carriage. Po dotarciu do celu i odprawie celnej ktoś musi dostarczyć go do odbiorcy końcowego - to on-carriage. W praktyce większość zleceń transportu morskiego, lotniczego i kolejowego zawiera w sobie odcinek drogowy, nawet jeśli klient go nie zamawia oddzielnie.

Przewóz ładunków przekraczających standardowe wymiary lub wagę pojazdu wymaga zezwoleń kategorii i wyznaczenia trasy, a często również pilotażu - pojazdu towarzyszącego zabezpieczającego przejazd. Zakres i dostępność tej usługi zależy od konkretnego ładunku i trasy.

Wbrew intuicji, transportem drogowym w Unii Europejskiej najczęściej przewożone są nie części samochodowe czy maszyny, tylko żywność. Artykuły spożywcze, napoje i tytoń to największa kategoria towarowa w transporcie drogowym UE, mierzona w tonokilometrach, a zaraz za nią plasują się ładunki zbiorcze - czyli mieszane, skonsolidowane przesyłki różnych towarów w jednym kursie - oraz produkty rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa. Automotive, budownictwo czy przemysł maszynowy mają oczywiście swój udział w rynku, ale na poziomie całej UE nie są kategoriami wiodącymi.

Większość kierunków europejskich - Niemcy, Czechy, kraje Beneluksu, Skandynawia - to trasy o przewidywalnym czasie dostawy, ograniczone głównie przepisami o czasie pracy kierowców. Ukraina rządzi się innymi zasadami, ale transport drogowy tam dociera i obecnie ruch odbywa się bez większych przeszkód - to jedyny działający korytarz towarowy do i z tego kraju, skoro ruch lotniczy jest wstrzymany, a porty morskie objęte ograniczeniami. Sytuacja na granicy potrafi się zmieniać, więc czas dostawy warto komunikować z zastrzeżeniem o możliwych wahaniach, ale nie jako usługę obarczoną stałym ryzykiem opóźnienia.

Białoruś i Rosja nie są obsługiwane. Nie dotyczy ich więc żadna z powyższych uwag o czasie dostawy - po prostu nie pojawiają się w ofercie.